Sensacyjne odkrycie w Wyskoci. Megality sprzed 5500 lat

Na terenie Parku Krajobrazowego im. gen. Dezyderego Chłapowskiego archeolodzy natrafili na wyjątkowe znalezisko – monumentalne grobowce megalityczne pochodzące sprzed około 5500 lat. Odkrycia dokonano w okolicach wsi Wyskoć w gminie Kościan.

Grobowce kultury pucharów lejkowatych

Odsłonięte konstrukcje powstały w epoce neolitu i zostały wzniesione przez ludność tzw. kultury pucharów lejkowatych. Nazywane są „polskimi piramidami” lub „łożami olbrzymów” i są starsze od egipskich piramid o tysiąc lat.

Odkrycia dokonał Artur Golis, główny specjalista ds. ochrony przyrody i krajobrazu z Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego, a wykopaliska przeprowadzili archeolodzy z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, pod kierunkiem dr Danuty Żurkiewicz i dr hab. Iwony Sobkowiak-Tabaki, prof. UAM.

„Polskie piramidy” w Wielkopolsce

Tego rodzaju konstrukcje – potocznie zwane „polskimi piramidami” – to jedne z największych prehistorycznych grobowców wznoszonych w tej części Europy. Składają się z długich nasypów ziemnych (do 200 metrów długości), których czoło (front grobowca) było zorientowane na wschód. W przedniej części umieszczano ogromne głazy, niekiedy ważące kilka ton.

Dziś wiele z tych kamieni już nie istnieje – były przez wieki wykorzystywane przez okolicznych mieszkańców jako surowiec. Mimo to archeologom udało się odsłonić fragmenty oryginalnej kamiennej struktury.

Kogo chowano w megalitach?

Choć społeczności neolityczne były dość równościowe, w tego typu grobowcach grzebano osoby szczególnego znaczenia – np. przywódców, szamanów lub kapłanów. Zmarłych układano w pozycji na wznak z nogami skierowanymi na wschód, często wyposażając ich w dary grobowe: naczynia gliniane, topory, ozdoby lub rytualne przedmioty.

Ciała otaczano kamienną obstawą, a niektóre groby przykrywano brukiem. Choć szkielet w odnalezionym obiekcie mógł się nie zachować, istnieje szansa na odnalezienie artefaktów.

Wielkopolska na mapie megalitów

Jeszcze kilka lat temu uważano, że grobowce kujawskie nie występowały na terenie Wielkopolski. Sytuację zmieniły badania prowadzone od 2019 roku przez naukowców z UAM i Muzeum Archeologicznego w Poznaniu, którzy za pomocą lotniczego skanowania laserowego odkryli podobne konstrukcje w okolicach Rokietnicy i Szamotuł.

Teraz do tej listy dołącza gmina Kościan, co znacząco poszerza naszą wiedzę o zasięgu kultury pucharów lejkowatych oraz ich praktykach pogrzebowych.

Ciekawostki o grobowcach megalitycznych:

• Budowane były ręcznie, bez użycia metalu czy zwierząt pociągowych.
• Do wzniesienia jednego grobowca potrzeba było współpracy całej społeczności.
• Największe głazy mogły ważyć nawet 5 ton!
• Grobowce często były użytkowane przez kilka pokoleń – każdy dodawał nowy nasyp.
• W innych regionach Europy podobne konstrukcje budowano w tym samym czasie – to pokazuje wspólne idee ówczesnych społeczeństw.

Zdjęcia: FB Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego

Studenci UAM podczas badań wykopaliskowych.

Zobrazowanie zarysu grobowców na numerycznym modelu terenu.

Odsłonięty fragment obstawy kamiennej grobowca.

Już głosowałeś!