Astygmatyzm i test – jak sprawdzić, czy masz zaburzenia widzenia

Zniekształcony lub rozmazany obraz, trudność z widzeniem zarówno z bliska, jak i z daleka, a także bóle głowy i zmęczenie oczu – to typowe objawy, które mogą świadczyć o wadzie wzroku, jaką jest astygmatyzm. Choć wiele osób kojarzy tę wadę z nieostrym widzeniem, rzadziej zdajemy sobie sprawę z tego, jak ją rozpoznać. W takich przypadkach pomocny może być prosty astygmatyzm. test wzroku, który daje szybki obraz ewentualnych nieprawidłowości. W tym artykule wyjaśniamy, jak działa test na astygmatyzm, kiedy warto go wykonać i co zrobić w razie podejrzenia zaburzeń widzenia.

Czym jest astygmatyzm i dlaczego warto go wykryć wcześnie?

Astygmatyzm to wada refrakcji, która powoduje nieprawidłowe załamywanie się światła wpadającego do oka. Przyczyną jest zazwyczaj nieregularny kształt rogówki lub soczewki – zamiast idealnie kulistej powierzchni mają one bardziej eliptyczny, wydłużony kształt. W wyniku tego promienie świetlne nie skupiają się w jednym punkcie na siatkówce, lecz w różnych miejscach, co skutkuje zniekształceniem obrazu.

Osoba z astygmatyzmem może widzieć linie jako krzywe, cienie wokół liter, rozmyte kształty czy mieć trudności z ostrością widzenia w każdej odległości. Nieleczony astygmatyzm może prowadzić do przewlekłego zmęczenia oczu, a nawet pogorszenia jakości życia.

Astygmatyzm – test domowy jako pierwszy krok diagnostyczny

Wielu specjalistów zaleca, aby w przypadku podejrzenia astygmatyzmu wykonać najpierw test domowy. Tego typu testy mają na celu wstępne wykrycie nieregularności w widzeniu i są niezwykle proste do przeprowadzenia. Najbardziej znanym testem jest tzw. test zegara astygmatycznego – to okrągły obrazek przypominający tarczę zegara z promieniście rozchodzącymi się liniami.

Aby wykonać test, należy spojrzeć na obrazek jednym okiem (drugie zakrywamy) i ocenić, czy wszystkie linie wydają się równie ciemne i wyraźne. W przypadku astygmatyzmu niektóre linie mogą być bardziej rozmazane, zniekształcone lub jaśniejsze. Następnie test należy powtórzyć dla drugiego oka. Jeśli zauważysz różnice w postrzeganiu linii, to wyraźny sygnał, że warto skonsultować się z okulistą, który przeprowadzi dokładniejszy test na astygmatyzm w gabinecie.

Jak wygląda profesjonalny test na astygmatyzm u specjalisty?

Domowy test może być pomocny, ale pełną diagnozę może postawić tylko specjalista na podstawie szczegółowego badania. W gabinecie okulistycznym wykonuje się kilka rodzajów testów, które pozwalają określić, czy występuje astygmatyzm, a jeśli tak – to w jakim stopniu i w jakiej osi. Jednym z podstawowych narzędzi jest foropter – urządzenie, które pozwala na dokładne mierzenie refrakcji oka i określenie odpowiedniej korekcji wzroku.

Kolejnym elementem badania może być keratometria, czyli pomiar krzywizny rogówki. Nowoczesne gabinety okulistyczne wyposażone są również w autorefraktometry, które automatycznie analizują załamanie światła w oku. Dzięki takim urządzeniom specjalista może precyzyjnie ocenić, czy u pacjenta występuje astygmatyzm. Test optyczny przeprowadzony w kontrolowanych warunkach jest bardziej wiarygodny niż domowe próby i pozwala na dobranie odpowiedniej formy korekcji.

Kiedy warto wykonać test na astygmatyzm?

Choć testy na astygmatyzm można wykonać w każdym wieku, szczególną uwagę warto zwrócić na objawy, które mogą wskazywać na konieczność ich przeprowadzenia. Należą do nich m.in. zamazane widzenie, problemy z ostrością, trudności w czytaniu i koncentracji, częste bóle głowy, a także zmęczenie oczu po pracy przy komputerze. U dzieci sygnałem alarmowym może być unikanie rysowania, niechęć do czytania lub mrużenie oczu podczas patrzenia na ekran.

W takich przypadkach warto najpierw wykonać prosty test domowy, a następnie – jeśli wynik budzi wątpliwości – umówić się na konsultację okulistyczną. Im wcześniej wada zostanie wykryta, tym łatwiej ją skorygować. Regularne badania kontrolne wzroku są również istotne u osób, które już noszą okulary lub soczewki – astygmatyzm może się z czasem zmieniać i wymagać aktualizacji korekcji.

Co zrobić, jeśli test potwierdzi astygmatyzm?

W przypadku, gdy test wskazuje na obecność astygmatyzmu, nie należy się obawiać – wada ta jest bardzo powszechna i łatwa do skorygowania. Najczęściej stosowaną metodą są okulary korekcyjne z soczewkami cylindrycznymi, które kompensują nierównomierne załamywanie światła przez rogówkę. Coraz więcej osób decyduje się również na soczewki kontaktowe toryczne, które są specjalnie zaprojektowane dla osób z astygmatyzmem.

Dla tych, którzy chcą trwale pozbyć się wady, dostępne są także nowoczesne zabiegi laserowej korekcji wzroku. Ostateczna decyzja dotycząca metody korekcji zależy od wyników badania oraz preferencji pacjenta. Jeśli test przeprowadzony w gabinecie potwierdzi istnienie wady, specjalista pomoże dobrać najwłaściwsze rozwiązanie. Warto pamiętać, że nieleczony astygmatyzm może negatywnie wpływać na jakość życia, dlatego nie warto zwlekać z podjęciem działań.